وبلاگ شخصی اکبر زواری رضائی

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) به نقل از ینی چاغ، جماعتها و طریقت های اسلامی در جامعه عثمانی نفوذ شدیدی داشته اند. ولی بعد از جنگ آزادی بخش ملی، مصطفی کمال آتاترک اولین رئیس جمهور ترکیه فعالیت همه جماعتها و طریقتهای اسلامی را ممنوع اعلام کرد .

تکیه ها و زاویه ها و درگاهها برچیده شد اما جماعتها وطریقت های اسلامی علیرغم ممنوع الفعالیت بودن به موجودیت خود ادامه دادند .

جماعتها و طریقتها به رهبری شیخ طریقت که فردی مقدس و از اولیاءا... محسوب می شود، سازماندهی می شوند . پیروان طریقت ها بطور مطلق تحت امر و اراده شیخ عمل می کنند: هر یک از جمعیتها وطریقت ها بصورت گتو و، منطقه خاصی را تحت نفوذ و اختیار خود دارند‌.

پیروان جماعتها بخشی از نیازهای مالی طریقت را تامین می کنند . طریقتها از طریق تجاری ، جمع آوری پوست قربانی در عید قربان ، دریافت زکات و تاسیس شرکتهای تجاری بانکی و رسانه های گروهی ، کمکهای انسانی ، موسسات خیریه ، مدارس و خوابگاه دانشجویی و دانشگاه به فعالیت اقتصادی و تجاری و آموزشی و جذب نیرو ادامه می دهند .
تعدادی از طریقتها از نهضت ملی گوروش به رهبری نجم الدین اربکان و تعدادی ازآنها از احزاب راست حمایت می کردند . حکومتها نیز در جلب حمایت طریقت ها تلاش می کنند . طریقت ها در آموزش قران کریم نیز فعالیت گسترده ای دارند. قبل از حاکمیت حزب عدالت و توسعه طریقت ها به احزاب اسلامی رای نمی دادند و از احزاب راست حمایت می کردند و در حال حاضر اکثر طریقت ها از حزب عدالت وتوسعه حمایت می کنند.

مهمترین طریقتها و جماعتهای اسلامی فعال در ترکیه :

- جماعت مسجد اسماعیل آقا در استانبول به رهبری محمود اوستا عثمان اوغلو - تکفیری وطرفدار القاعده - مجله فرقان - furkan و مجله BEYAN

- جماعت نورجی شاخه فتح ا... گولن

- جماعت مسجد اسکندر پاشا در استانبول – رهبر این جماعت محمد زاهد کوتکو بود که در سال 1980 در گذشت .سپس رهبر این طریقت نقشبندی پروفسور اسد جوشان بود که در حادثه تصادف 4 فوریه 2001 در اتریش کشته شد . اکنون پسرش نورالدین جوشان رهبری گروه را بر عهده دارد .

این جماعت نقشبندی است و پروفسور نجم الدین اربکان مرید شیخ محمد زاهد کوتکو بود.

بعد از فوت محمد زاهدکوتکو طریقت نقشبندی بین سه گروه منزل در آدییامان ، گروه ارن کوی استانبول و گروه مسجد اسماعیل آقا استانبول از لحاظ نفوذ اجتماعی و دینی تجزیه شد .

پروفسور اسد جوشان بنا به امر مرشدش زاهد کوتکو وقف حق یول hakyol را تاسیس نمود. این گروه سپس در سال 1983 مجله اسلام ، در سال 1985 مجله زن و خانواده
و مجله " علم و هنر " رادیو آک ، بیمارستان خیر النساء بیمارستان ESM و بیمارستان
عافیت ، اسکندر پاشا توریسم ispa را تاسیس نمود .

- جماعت اخلاص : این جماعت صاحب اخلاص هلدینگ ، روزنامه ترکیه ، رادیو و
تلویزیون TGRT - همکار voa آمریکا - برهبری انور اورن ENVER OREN می باشد .

موسس این طریقت حسین حلمی اشیک افسر ارتش بود که در گذشت. این گروه‌ اشیک جی لار نیز نامیده می شود . حسین حلمی اشیک مرید سید عبدالکریم آرواسی بود .

- گروه نورجی - شاخه محمد کئرکین جی

- گروه نورجی - شاخه ینی آسیا - رهبری محمد کوتلولار

گروه ینی آسیا - روزنامه ینی آسیا - وقف ینی آسیا - دومین گروه نورجی بعد از گروه‌ فتح ا... گولن می باشد .

- گروه نورجی مدرسه الزهرا

- جماعت نقشبندی یحیالی yahyli - رهبرش رمضان دنیچ - با مرکزیت شهر قیصریه است. طرفدار نهضت ملی گوروش و حزب عدالت و توسعه می باشد .

- جماعت طریقت ملامی - رهبرش احمد ارسلان افسر بازنشسته ارتش است .

ملامی به اصل عبادت غیر علنی و بدون ظاهر سازی معتقداست .

- جماعت اجمال - مجله اجمال ICMAL " - حزب ترکیه مستقل BTP " - برهبری
پروفسور دکتر حیدر باش می باشد.فارغ التحصیل دانشکده الهیات دانشگاه ارجیس بود و پایان نامه دکترای خود را " اصول حقوق بشر در خطبه وداع ( حجه الوداع ) را به دانشگاه باکو ارائه داده و مدرک دکترا اخذ کرد . تز فوق دکترای خود تحت عنوان اسلام ، مولانا و تصوف ، جامعه شناسی دین ، روانشناسی دین " را به دانشگاه باکو ارائه کرده و عنوان " پروفسور " را دریافت نمود .

بیش از سی جلد کتاب درباره اسلام ، حقوق زن در اسلام، توحید در اسلام ، پاسخ قرآن به مخالفین دین ، انسان کامل ، مولانا و اسلام ، مسیحیت و یهودیت " " خطبه و داع ( پیغمبر ص ) و بیان نامه بین المللی " ، مدل اقتصاد ملی ، امام علی ، حضرت فاطمه ، امام حسن ، امام حسین تالیف و منتشر کرده است .

پروفسور حیدر باش پیشنهاد کرده است که دانشگاه امام علی و اهل بیت ( ع ) برای تبیین و تدوین اصول اهل بیت که جوهر اسلام می باشد تاسیس گردد .

- طریقت خلوتی شاخه عشاقی لر - ussakiler رهبرش فاتح نور ا... مرکز آن مسجد
پیر حسام الدین است .

- جراحی لر CERRAHILER- رهبرش احمد مصباح ارمنکول است . درگاهش درنزدیکی مسجد جان فداخاتون درمحله فاتح استانبول واقع شده است . یکی از شاخه های طریقت خلوتی است .

- طریقت قادری محمدیه - رهبرش سید محمد اوستا اوغلو است . خود را طرفدار سنت طریقت نقشبندی و مولوی معرفی می کند .

- حزب التحریر - مجله DEGISIM را منتشر می کند . در استانبول آنکارا،وان ، شانلی اورفا فعال است .

- غالبی لر Galibiler -طریقت تصوف محمدی که با اتحاد طریقتهای رفاعی و قادری
تاسیس شده است . رهبرش حاجی سید حسن قالب حسن قوشجو می باشد. مرکز این‌ طریقت در آنکاراست . " وقف غالبی " در شهرهای غازی آنتپ ، اسپارتا ، آدانا ، بورسا، توکات ، قونیه ، کریک قلعه ، چوروم و استانبول ، آنتالیا ، شعباتی تاسیس کرده است .

طریقت غالبی معتقد به رعایت اصول شریعت ، کتاب وسنت رسول ، اجماع متناسب با شرایط زمانی ، قیاس فقها ، مذهب اعتقادی امام ماتریدی ، مذهب عملی حنفی، مشرب‌علوی ، وحدت اصول طریقت قادری و رفاعی می باشد .

پیر طریقت معقتد به رعایت اصول دمکراسی ، حفظ نظام جمهوری، اصل لائیسم و اصول حقوق بشر می باشد . او حامی حفظ و رعایت اصول اسلام و شریعت است . طریقت غالبی لر پیرو عبدالقادر گیلانی ، سید احمد رفاعی ، شیخ احمد یسوی و شیخ احمد قدسی است. سید حسن قالب حسن کوشجو متولد1919 چوروم می باشد .

- طریقت خلوتی - رهبرش محمد دوملو DUMLU می باشد. فعالترین طریقت خلوتی ترکیه و مجالس ذکر را بطور منظم برگزار می کند . مریدان این طریقت در استانبول ، بورسا ، اوشاک ، اسکی شهیر ،آنکارا و افیون فعال هستند . مرکز طریقت در کوتاهیا است . مجالس ذکر در کوتاهیا برگزار می شود . در مجالس ذکر آنها زن و مرد بصورت مختلط شرکت می کنند .

- تیلوجولار Tillocular ، شاخه طریقت قادری در قصبه تیللو استان سییرت می باشد .
به علت خودداری از فعالیت سیاسی از گروه اجمال و بعلت پیروی از سنت قادری و رفاعی از گروه غالبی منفک وجدا هستند .

- خزنویلرHAZNEUILER ، طریقت نقشبندی شاخه خازنوی پرنفود ترین طریقت نقشبندی دربین جامعه کرد ترکیه است . مرکز طریقت درسوریه است . طریقت نقشبندی خزنوی در حاتای ، غازی آنتپ ، شانلی اورفا ، ماردین و باتمان است . شیخ طریقت محمد خزنوی است وهرسال یکباربه ترکیه سفرکرده و مراسم ذکر برگزار می نمود . بعد از فوت او پسرش محمد موتاخازنوی رهبری طریقت را برعهده گرفت .

- حقیقت چی لرHAKIKATCILAR رهبری ابن جماعت برعهده شیخ عمراونگوت می باشد . این گروه کتابهایی باهدف انتقاد از جمال الدین کاپلان ، موسس " اتحادیه جمعیتها و جماعتهای اسلامی " و " دولت اسلامی فدرال آناطولی " که فوت کرد و همچنین از فتح الله گولن رهبریکی از شاخه های نور جی ، پروفسور نجم الدین اربکان ، گروه سلیمانجی ها ، گروه مسجد اسماعیل آقا وسازمان امور دیانت منتشرکرده است. این گروه در دوزجه ، بورسا وآنکارا فعال می باشد . طریقت حقیقت چی لر براصل اطاعت مطلق از شیخ سازماندهی شده است .

- طریقت نقشبندی منزل - با مرکزیت روستای منزل دراستان آدییامان است . راشد ارول شیخ طریقت با تزریق زهرآلودی کشته شد و برادرش عبدالقادر ارول به جای اونشست . فیض الدین ارول برادر دیگر راشد ارول در آنکارا به سازماندهی این طریقت ادامه میدهد .
این گروه در آنکارا پایتخت ترکیه تحت عنوان " گروه سمرقند" شناخته میشوند . دراویش این گروه در امور تجاری و سرمایه گذاری فعال هستند .

- طریقت نقشبندی سلیمان جی لر، موسس این طریقت سلیمان حلمی توناخان HILMI TUNAHAN می باشد . او از نوادگان شیخ صلاح الدین ابن سراج الدین شیخ طریقت نقشبندی بود . سلیمان حلمی توناخان کلاسهای قرآن را تاسیس نمود .

طریقت سلیمانجی لر ، درترکیه وکشورهای اروپایی بخصوص در آلمان فعال هستند . درهمه استانهای ترکیه کلاسهای قرآن وابسته به این طریقت فعال هستند . رهبران فعلی این طریقت را دوبرادر بنام احمد دنیزاولگون و بایزید دنیزاولگون برعهده دارند . هزار و پانصد کلاس قرآن و خوابگاه دانش آموزی و دانشجویی دراختیار دارند.
جماعت ارن کوی بامرکزیت ارن کوی استانبول ، موسس جماعت ارن کوی با گرایش نقشبندی ، شیخ محمود اسد اربیلی می باشد که شیخ درگاه کلامی بود . شیخ محمود درقیام شهر" ممنه من " دردوران آناترک کشته شد .

شیخ محمود سامی رمضان اوغلو مرید شیخ محمود اسد اربیلی گروه جماعت ارن کوی ERENKOY راسازماندهی نمود و در سال 1979به عربستان سعودی هجرت کرده ودرسال 1984درعربستان فوت نمود . موسی توپیاش جانشین او شد . بعدازفوت توپباس TOPBASHرهبری ابن جماعت نقشبندی را اسماعیل لطفی چاکان GAKAN و طاهر بیوک کوروکچو واعظ مشهور درقونیه ونماینده سابق مجلس از حزب سلامت ملی به رهبری نجم الدین اربکان و احمد تاش گتیون روزنامه نگار برعهده دارند.
مجله ALTINOLUK آلتین اولوک مجله شبنم وابسته به این گروه است وقف فرهنگ و آموزش مرادیه نیز دراستانهای مختلف ترکیه مدارس ودانشگاه تاسیس کرده است . شیخ طریقت عثمان نوری توپباش پسرموسی تو پباش می باشد .

عثمان نوری توپباش چند عنوان کتاب منتشرکرده است :
1- عثمانی با شخصیتهای اسوه
2- قطره های سعادت از گلستان دل
3- خدمت وآداب آن
4- اسلام ، ایمان وعبادت
5- اسرار محبت د رباغ دل
6- انوار عبرت از تاریخ گذشته تاکنون
7- قطره ای از دریای مثنوی ( مولانا جلال الدین )
8- درسهایی درباره سلسله انبیاء – ا و 2و3
9- قطره ای از اقلیم دل به دریا
10- رحمت والا
11- حضرت محمد مصطفی (ص ) - او 2
12- شخصیت بی نظیر حضرت محمد مصطفی
13- نسیم رحمت از پیغمبررحمت
14- معمایی بنام انسان
15- تصوف
16- آخرین نفس

وقف انصار، وقف علم وخدمت ، وقف خدمت ، وقف عزیزمحمود خدایی نیز وابسته به جماعت طریقت نقشبندی ارن کوی می باشد . قادر توپباش شهردار کلان شهر استانبول نیز ا زموسسین وقف انصار می باشد .

- طریقت خلوتی عشاقی لر- مرکز طریقت در منطقه قاسم پاشا استانبول است . مرکز فعالیت آن مسجد پیرحسام الدین می باشد . شیخ طریقت ابراهیم ایپک بود که در سال 2000میلادی فوت کرد . شیخ فعلی این طریقت فاتح نورا...کشتی گیرسابق تیم ملی ترکیه می باشد.طریقت خلوتی عشاقی لردراستانبول ، بولو و چوروم نیز مراسم ذکر برگزار میکند.