• روش LiFo
بر اساس استاندارد حسابداری شماره 8 ایران بهای تمام شده موجودی مواد و کالا باید با استفاده از یکی از روشهای شناسایی ویژه ، FiFo یا میانگین محاسبه شود ( LiFo مجاز نیست)

استفاده از روش خرده فروشی برای ارزشیابی موجودی کالا زمانی مجاز است که نتایج آن تقریبا نزدیک به نتایج یکی از سه روش فوق الذکر باشد.

  • قاعده LCM
تفاوت قاعده اقل بهای تمام شده و قیمت بازار (LCM) با اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش
آنچه در بسیاری از کتاب ها آمده است و بر اساس FASB است بکارگیری قاعده LCM در ارزشیابی موجودی کالا می باشد.
در این روش، ارزش میانی 3 ارزش حداکثر قیمت (ارزش خالص بازیافتنی) و ارزش جایگزینی و حداقل قیمت با بهای تمام شده مقایسه شده و مبلغ کمتر بعنوان ارزش موجودی کالا در نظر گرفته میشود.
استانداردهای ایران کار را بسیار ساده کرده است :
بر اساس استاندارد حسابداری شماره 8 ایران ،موجودی کالا باید بر مبنای اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش اندازه گیری شود و در صورتهای مالی منعکس گردد.
منظور از قاعده اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش:
بهای تمام شده : ارزش محاسبه شده موجودی کالا بر مبنای یکی از روشهای شناسایی ویژه ، میانگین و فایفو
خالص ارزش فروش : عبارتست از قیمت فروش پس از کسر a) مخارج برآوردی تکمیل و b)مخارج برآوردی بازاریابی و فروش
با مقایسه بهای تمام شده با خالص ارزش فروش ، مبلغ کمتر بعنوان ارزش موجودی کالا در نظر گرفته میشود.
جهت بکارگیری قواعد فوق به 3 روش میتوان عمل نمود :
a . روش تک تک موجودیها
b . روش گروهی موجودی ها
c. روش کلی موجودیها
که طبق استاندارد ایران 2 روش اول مجاز میباشد.

  • معاوضه های غیر پولی
بر اساس آنچه در گذشته آموزش داده می شد ، حسابداری دارایی های معاوضه شده مشابه با معاوضه داراییهای غیرمشابه تفاوت داشت و اگر معاوضه منجر به سود می شد بسته به مشابه یا غیرمشابه بودن داراییهای معاوضه شده نحوه حسابداری آنها هم متفاوت بود.
اما بر اساس استانداردهای حسابداری ایران :

نحوه حسابداری معاوضه های غیرپولی تحت تاثیر مشابه یا غیر مشابه بودن داراییهای مورد معاوضه قرار نمی گیرد.
رهنمود عمومی : داراییهای تحصیل شده به ارزش منصفانه ثبت می شوند.
چنانچه واحد تجاری بتواند ارزش منصفانه دارایی واگذار شده یا تحصیل شده را به گونه ای اتکا پذیر تعیین کند ، ارزش منصفانه دارایی واگذار شده برای اندازه گیری بهای تمام شده دارایی تحصیل شده به کا میرود مگر اینکه ارزش منصفانه دارایی تحصیل شده معتبر تر باشد.
(در هر صورت سود و زیان ناشی از معاوضه بطور کامل شناسایی خواهد شد)
رهنمود فوق در 2 حالت زیر کاربرد ندارد :
a ) نه ارزش منصفانه دارایی واگذلر شده و نه ارزش منصفانه تحصیل شده هیچیک به گونه ای اتکاپذیر قابل برآورد نباشد.
b ) معاوضه فاقد محتوای تجاری باشد : مثلا مبادله شیر توسط 2شرکت تولیدکننده محصولات لبنی جهت تامین بموقع تقاضای مشتریان
در هر 2 حالت فوق بهای تمام شده دارایی تحصیل شده همان مبلغ دفتری دارایی واگذار شده است و طبیعتا سود و زیانی شناسایی نخواهد شد.
نکته :
سرک پرداختی بعنوان افزاینده ارزش منصفانه دارایی واگذارشده و سرک دریافتی بعنوان کاهنده ارزش منصفانه دارایی واگذار شده محسوب میشود.
مثال شماره 1 معاوضه زمین با ماشین آلات
حالت اول : ارزش دارایی واگذار شده مشخص است.(ارزش دفتری زمین 60 و ارزش منصفانه زمین 150)
ثبت حسابداری :
ماشین آلات 150
..........................زمین 60
..........................سود 90

حالت دوم : ارزش منصفانه زمین قابل تعیین نیست ( ارزش منصفانه ماشین آلات 140ریال است.)
ثبت حسابداری :
ماشین آلات 140
.......................... زمین 60
.......................... سود 80

مثال شماره 2 معاوضه زمین با زمین :
اطلاعات (مبلغ دفتری زمین واگذارشده 20 ارزش منصفانه زمین واگذار شده 24 سرک پرداختی8)
ثبت حسابداری :

زمین (جدید) 32
.......................... زمین (قدیم) 20
.......................... وجه نقد 8
.......................... سود 4

مثال شماره 3 معاوضه ماشین قدیمی با ماشین جدید:
اطلاعات (بهای تمام شده ماشین قدیم 100 و استهلاک انباشته 40(ارزش دفتری60) ارزش منصفانه ماشین قدیم مشخص نیست و ارزش منصفانه ماشین جدید 64 و سرک پرداختی 10)
ثبت حسابداری :
ماشین (جدید) 64
اس انباشته 40
زیان 6
.......................... ماشین (قدیم) 100
.......................... وجه نقد 10


(همانطور که ملاحظه می فرمایید ارزش منصفانه در حل تمام مسایل فوق نقشی تعیین کننده دارد)
  • سرمایه گذاریها
سرمایه گذاریها بر اساس استانداردهای FASB در 2 گروه طبقه بندی می گردد:
a ) اوراق بهادار قابل داد وستد
b ) اوراق بهادار آماده فروش
صرفنظر از نحوه حسابداری طبقات سرمایه گذاری فوق به آنچه حسابداری ایران می گوید می پردازیم:
طبقه بندی اوراق بهادار سرمایه ای طبق استاندارد حسابداری ایران:
a ) سرمایه گذاری جاری
b ) سرمایه گذاری بلند مدت
(هر 2 طبقه فوق میتواند بصورت سریع المعامله در بازار یا سایر سرمایه گذاریها وجود داشته باشد )
روش های حسابداری طبقات فوق :
1 - سرمایه گذاری جاری
1-1 ) سرمایه گذاری جاری (سریع المعامله) :
روش اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش
روش ارزش بازار
1-2) سرمایه گذاری جاری (سایر سرمایه گذاریها) :
روش اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش
روش خالص ارزش فروش

2- سرمایه گذاری بلندمدت (چه سریع المعامله و چه سایر سرمایه گذاریها)
روش بهای تمام شده پس از کسر ذخیره کاهش دایمی ارزش
روش تجدید ارزیابی
با توجه به گسترده بودن مبحث سرمایه گذاریها از توضیح بیشتر خودداری می کنیم . دوستانی که تمایل به فراگیری حسابداری سرمایه گذاریها بطور کامل دارند می توانند به فصل 6 جلداول کتاب مروری جامع بر حسابداری مالی مراجعه کنند.

  • صورت جریانات نقدی ( صورت گردش وجوه نقد)
صورت گردش وجوه نقد یکی از صورتهای مالی اساسی است که شرکت ها ملزم به ارایه آن به همراه ترازنامه و صورت سودوزیان و صورت سودوزیان جامع می باشند.
متاسفانه بسیاری از اساتید در آموزشکده ها در حال حاضرصورت گردش وجه نقد را براساس استانداردهای FASB آموزش می دهند ، و این امر موجب میشود اغلب دانشجویان در پاسخگویی به تستهای مربوط به این مبحث دچار مشکل شوند.
با توجه به اهمیت صورت گردش وجوه نقد در کنکور پیشنهاد میکنم نحوه تهیه این صورت را حتما طبق استانداردهای ایران فرابگیرید.
بر اساس استانداردهای FASB :
صورت جریانات نقدی به 3 دسته تقسیم میشوند :
a ) فعالیتهای عملیاتی
b ) فعالیتهای سرمایه گذاری
c ) فعالیتهای تامین مالی
صورت جریان وجوه نقد بر اساس استاندارد حسابداری شماره 2 ایران :
a ) فعالیتهای عملیاتی
b ) بازده سرمایه گذاری و سود پرداختی بابت تامین مالی
c ) مالیات بر درآمد
d ) فعالیتهای سرمایه گذاری
e ) فعالیتهای تامین مالی
در اینجا فقط به جریانات نقدی ورودی و خروجی هر طبقه اشاره می کنیم و مطالعه بیشتر را به عهده خود دوستان می گذاریم :

فعالیتهای عملیاتی :
جریانات ورودی : دریافتی از مشتریان + سایر دریافتهای نقدی
جریانات خروجی : پرداختی به فروشندگان + پرداختی به کارکنان + سایر پرداختهای نقدی
بازده سرمایه گذاری و سود پرداختی بابت تامین مالی :
جریانات ورودی : سود دریافتی بابت سپرده ها + سود سهام دریافتی
جریانات خروجی : سودپرداختی بابت تسهیلات مالی + سود سهام پرداختی

مالیات بر درآمد :
جریانات ورودی : استرداد مبالغ پرداختی بابت مالیات
جریانات خروجی : مالیات بر درآمد پرداختی + پیش پرداخت یا علی الحساب مالیات

فعالیتهای سرمایه گذاری :
جریانات ورودی : وصول وام اعطایی + فروش سرمایه گذاری + فروش دارایی ثابت
جریانات خروجی : اعطای وام + خرید سرمایه گذاری + خرید دارایی ثابت

فعالیتهای تامین مالی :
جریانات ورودی : انتشار بدهی بلند مدت + انتشار سهام

جریانات خروجی : بازپرداخت استقراض + بازخرید سهام شرکت