وبلاگ شخصی اکبر زواری رضائی

نام کوره سنّی ها یا کوره سنلی ها به صورت های مختلف تلفظ میشود:کوره سونّی،کوره سنّی‌(

Kuresunni) ،‌ کرا- سنّی(Kora-sonni)،‌کۆره سۆنلی(Küresünli )،‌کۆره سۆنّئ‌(Küresünnı)،کره سنّی(

koresonni) ،‌ کۆره سینلی(Küresinli) ،‌‌کۆره سۆنلۆ(Küresünlü)،‌کۆره سۆنّی(Küresünni)،‌‌کۆره سۆنّۆ(

Küresünnü ) کوره سنّی ها یا کوره سنلی ها یکی از اقوام ساکن ترکیه و ایران هستندکه در آذربایجان

ایران و شرق ترکیه زندگی میکنند. در ایران در شهرهای ارومیه،‌خوی،‌سلماس،‌پیرانشهر،مهاباد،نقده

،اشنویه و روستاهای اطراف این شهرها و در ترکیه در شهرهای وان(Van)،‌باشکالا ،‌چالدیران،‌آحلات

،‌ازالپ،کاستامونا‌،‌موش و روستاهای اطراف این شهرها ساکن هستند.البته با گذشت زمان در دیگر نقاط

ایران و ترکیه نیز ساکن شده اند.

کوره سنّی ها یا کوره سنلی ها یکی از اقوام ترک آذربایجانی و از شاخه ی اوغوز میباشند که از منطقه

گیره سون(Giresun)ترکیه میایندبه همین دلیل کوره سونلی(گیره سونلی)نامیده

میشوند.کوره سنّی ها یا کوره سنلی ها قبل از صفوی ها در اطراف در یای سیاه می زیستند و یکی از

اقوام چپنی ها هستند و بخاطر داشتن عقیده صوفیگری (طریقت) بعضی وقت ها با حاکم وقت عثمانی

اختلاف سلیقه داشتند . احتمالا بدین سبب یواش یواش آنجا را ترک می کنند .البته در مورد کوره

سنّی ها یا کوره سنلی ها نظریات مختلفی ارائه میشودکه یکی از آنها کتابی است در ارتش ترکیه که

می نویسد چگونگی زمان آنها مشخّص نیست ودر باره آنها گفته می شود شاید از خراسان به ترکیه

آمده باشند واز آنها به اسم خراسانلی نام برده است. خود کوره سنّی ها یا کوره سنلی ها معتقدند که

آنها از بقایای آذربایجانیهایی هستند که در زمان صفویه به مذهب شیعه نگرویدند.

دینشان اسلام و مذهبشان اکثرا شافعی و در بعضی نقاط مانند قولنجی حنفی میباشد.زبانشان مابین

زبان آذربایجان و آناتولی میباشد.تعداد کوره سنّی ها یا کوره سنلی ها در ایران بیش از دویست هزار نفر

میباشد.تعدادی از کرد زبانهای ساکن آذربایجان غربی و همچنین ترکیه ‌،در حقیقت ترکهای کوره سنّی

کرد زبان شده هستند.

روستاهای کوره سوننی نشین در آذربایجان:

روستاهای کوره سنّی نشین ارومیه:قولونجي (Gulunci-Quluncu ) ،‌گجین(Gecin)،‌ولینده یا ولنده(

Velinde)،‌خه نه يه یا حه نه یه(Heneye-Xeneye-Xənəyə)،بالوو(Balov)،ميرآوا یا میاوا یا میاوق (Mirava-

Miava-Miavaq)،‌نئيبين (Neybin)،‌بالانيش(Balaniş)،‌ دل دیزه(Dol Dize)،‌کهریز(Kehriz) ،‌کول تپه(

Kultepe)،‌قيزيل آشيق(Qızıl aşıq ) ایستی سو(İstisu)،‌‌ حماملار یا حاماملار(Hamamlar)،‌تومه تر(

Tümeter)،کو که ده(Kükede)،دیدان(Didan) و...

روستاهای کوره سنّی نشین خوی:ائستئران(Estiran-Esteran)،‌یستیکان یا يئستكان(Yestikan)

،بابکان(Babkan-Babekan) ،‌دیزه(Dize-Dizə)،‌ قره تپه(Geretepe-Qərə təpə)،‌قوطور(Kotur-

Qotur) ،‌محین یا مخین(Mehin-Mexin-Məxin) ،‌راویان( Raviyan)،‌زری یا زئري(Zeri)،‌کوکوت(Kukut-

küküt)،‌آلمالی(Almali-Almalı)،‌زیوه یا زئيوه(Zeyve-Zeyvə)،‌ هیندیوان(Hindivan)،‌كؤرپيران یا كؤربيران (

Körpiran-Körbiran)و...

روستاهای کوره سنّی نشین سلماس:شکر یازی یا شكر يازي(Şekeryazi-Şəkəryazı) ،‌ ایستی سو

(İstisu)،‌ کانیان یا کانقیان( Kaniyan-Kanyan-Kanqiyan)،‌وردان(Verdan-Vərdan) ،‌آلا سۆرمه(Ala

Sürme-Ala sürmə ) ،‌ شيره كي(Şireki-Şirəki)،‌ سیلاو یا سیلاب (Silav-Silab) ،‌ هؤده ر(Hödər-

Höder) ،‌ حاق وئران(Hakveran-Haqveran)،‌چیچه ک( Çiçek -Çiçək )،‌مافکندی یا مافئ کندی(

Mafkendi-Mafıkəndi)،‌شئيدان یا شیدان(Şeydan) ،‌ ريك آوا(Rikava) ،‌قولان يئنگيجه(Qolan Yengicə-

Gulan Yengice)،‌سه ره مئريح(Seremerih-Sərəmerih)،‌ شوریک(Şorik)،‌آغ زیارت(Ağziyaret -

Ağziyarət)،‌ اربان (Orban)و...

زیارتگاههای کوره سنّی ها یا کوره سونلی ها:

زیارتگاه حضرت انس:در روستای ایستی سو

زیارتگاه بابا ارزن:در روستای هودر

محمد حنیفه اوجاغی:محلی است در کنار جاده خوی به سلماس

زیارتگاه شاه ابوالقاسم:در روستای قولنجی(قولنجی یا قولونجو)

افراد مشهور کوره سنّی یا کوره سونلی:

حاج قیلینج خان:از بزرگان و نام داران آذربایجان(اهل قولنجی)

قاضی محمد بوزقورت (مللا بوزو ) Qazi Mehmet Bozkurt (Molla Bozo) : غازی محمد بوزقورت شاعر بزرگ و قهرمان جیلولوق (جئلولوق )در آذربایجان که به سال 1886 میلادی در قولنجی(قولونجو) بدنیا آمد .ایشان به همراه سربازانش در دفع اکراد جیلوهای غارتگر به عنوان یک میهن دوست ، فداکاریهای بسیاری انجام داده و در ذهن مردم اورمیه و مخصوصا انزل-قولونجی اسمشان بعنوان یک قهرمان یاد می شود . بسیاری از روستاهای ارومیه را که ارمنی ها ( جیلوها) به زور تصرف کرده بودند را آزاد کردند که از جمله آن روستاها :کهریز، حماملار ، بالو ، خانشان ، شیطان آباد ، ینگجه ، و ... .

غازی بوزقورد ( مللا بوزو ) پس از آمدن نیروهای نجات بخش عثمانی به فرماندهی خلیل پاشا(1919-1918) ، نیروها و سربازهای خود را با ارتش عثمانی ادغام کرد و با قرار دادن مقر نیروهای عثمانی در قولنجی(قولونجو) در بقای مردم ترک استان آذربایجان غربی از جان و دل مایه گذاشتند.

ایشان پس از دفع جیلوها به دعوت بزرگان ترکیه و شهر وان به آنجا رفته و سپس در سال 1948 میلادی در استان هکاری ، نزدیک شهر وان درگذشتند. مزار ایشان در شمال استان هکاری قرار دارد.

.

دده کاتب قولونجو: حاج عبدالرحمن طیار قولنجی مشهور به دده کاتب(۱۳۰۴ قولنجی)،‌ عارف و شاعر بزرگ جهان ترک و آذربايجان هستند كه سروده هاي ايشان سالهاست كه در زبان مردم و آشقهاي آذربايجان و آناطولی(anadolu)زمزمه مي شود و تاكنون چهار كتاب از ايشان تحت عنوانهاي " عشق و عرفان " ( که در قونیه ترکیه و به خط لاتین چاپ شده است )" اينجي لي صدف " و " اورمو گؤلو " و "گونوموز آیدین "به چاپ رسيده است . و این کتابها تنها بخشی از اشعار بیش از ۳۶۰۰۰ بیت این عالم و دانشمند بزرگوار است و در آینده کتابهای تازه ای به چاپ می رسد. ایشان در دوم اسفند سال ۱۳۸۷ مصادف با روز جهانی زبان مادری به جهان باقی پیوستند و آرامگاهشان در زادگاه خود قولونجی قرار دارد.

بخشعلی صالحی:از شاعران و آشیقهای آذربایجان(اهل قولنجی)

زکریا:از آشیقهای آذربایجان(اهل قولنجی)

یحیی:از آشیقهای آذربایجان(اهل قولنجی)

خانبابا:از آشیقهای آذربایجان(اهل قولنجی)

حوریه رحیمی قولنجی:از نویسندگان آذربایجان که رمان تاریخی "راز گل نسترن" نوشته اوست(اهل

قولنجی)

محی الدین: از شاعران و آشیق های آذربایجان (اهل قولنجی)

بهلول:از شاعران و آشیقهای آذربایجان(اهل شکریازی)

بالوولو ميسکين:قصاب اوغلو حسین از شاعران و آشیقهای آذربایجان(اهل بالوو)

حمزه:از آشیقهای آذربایجان(اهل بالوو)

دوللو موصطافا:از آشیقها و شعرای آذربایجان(اهل دل دیزه)

جاواد:از آشیقهای آذربایجان(اهل دل دیزه)

مناف ماحمود اوغلو:از آشیقهای آذربایجان(اهل وردان)

صمد:از آشیقهای آذربایجان(اهل گجین)

فریدون:از آشیقهای آذربایجان(اهل گجین)

شامی:از آشیقهای آذربایجان

سلیمان چلبی:والی ارومیه در سال ۱۵۴۸ در زمان سلطان قانونی سلیمان