«کلیسای آشوری» در گذشته به نام کلیسای پارس، کلیسای نسطوری و کلیسای شرق معروف بوده است. این کلیسا متعلق به شاخه‌ای از مسیحیت است که به هیچ یک از چهار شاخه اصلی مسیحیت در دنیای امروز – یعنی کاتولیک‌ها، ارتودکس‌های شرقی، و ارتودکس‌هایی که از سال ۱۰۵۴ میلادی از کلیسای کاتولیک جدا شدند، و پروتستان‌ها- مرتبط نیست.
کلیسای آشوری به خصوص در بین قرن هفتم تا چهاردهم گسترش یافت. «کلیسای آشوری» خود در مرور زمان به چندین کلیسا تقسیم شده است که از آن میان می توان به «کلیسای آشوری شرق» و «کلیسای کلدانی کاتولیک» اشاره کرد.

کلیسای آشوری شرق
این کلیسا با اسامی کلیسای یعقوبی و کلیسای نسطوری نیز شناخته می شود. این کلیسا که خود را دارای اصالتی دیرین و در انسجام با آموزه‌های مسیحی می‌بیند، استقلال خود را در برابر کلیساهای دیگر در جهان، همچون کلیسای کاتولیک روم، حفظ کرده است.
پیروان این کلیسا بیشتر در عراق، آمریکا، ایران، سوریه، لبنان، ترکیه و … هستند. اعتقادات الهیاتی این کلیسا به طور کلی با اعتقادات کلیسای ارتدکس نزدیکی زیادی دارد. کلیسای شرق آشور ایران تا سال ۱۳۹۴ توسط «عالیجناب ماردنخای چهارم» به عنوان «پاتریارک» یا عالی‌ترین مقام مذهبی، رهبری می‌شد.
اصول اساسی مسیحیان متعلق به کلیسای شرق آشور عبارت است از:

– ایمان به خداوند واحد
– ایمان به اینکه عیسی مسیح پسر خداست
– ایمان به روح القدس
– اعتقاد به گناهکار بودن انسان
– اعتقاد به اینکه عیسی مسیح بر روی صلیب رفت تا کفاره گناهان انسان‌ها شود.
– اعتقاد به اینکه عیسی مسیح دچار رستاخیز و صعود با جسم خود به آسمان گشت.
– اعتقاد به اینکه عیسی مسیح باز خواهد گشت
– اعتقاد به اینکه روز قیامت و داوری خواهد بود
– اعتقاد کامل به کتاب مقدس

کلیسای کلدانی کاتولیک
در سال ۱۵۵۲ گروهی از آشوریان به کلیسای کاتولیک پیوستند. این عده نام «کلدانی» به خود گرفتند. این کلیسا در مبانی الهیاتی اختلافاتی اساسی با کلیسای شرق و همچنین کلیسای ارتدکس دارد. کلیسای کلدانی کاتولیک، در واقع زیر نظر کلیسای کاتولیک رم قرار دارد اما مراسم نیایشی و عبادی خود را با زبان آشوری انجام می‌دهد. کلیسای کاتولیک کلدانی در ایران دارای حدود ۱۳ هزار عضو است و رهبری آن را «اسقف رمزی گرمو» بر عهده دارد. این کلیسا دارای اعتقادات ذیل است:

– عیسی پسر خداست و از مریم باکره متولد شده است
– مریم مقدس، دارای تقدس است و نزدیک ترین فرد به خداوند، پس از عیسی مسیح، است
– عیسی مسیح به خاطر گناهان بشر مصلوب شد
– عیسی مسیح سه روز پس از مصلوب شدنش، زنده شد و پس از چهل روز با جسم به آسمان صعود کرد.

کلیساهای کلدانی پروتستان
برخی از کلدانیان و نیز آشوریان، پروتستان شده‌اند. دو گرایش عمده پروتستان در میان ایشان دیده می شود که عبارتند از «کلیسای انجیلی آشوری» و «کلیسای جماعت ربانی» (پنطیکاستی).

کلیسای انجیلی آشوری بر اثر تلاش مبلغان آمریکایی پروتستان در ایران تاسیس شد. این کلیسا در حال حاضر در تهران قرار دارد و به صورتی مستقل از کلیساهای شرق و کاتولیک اداره می شود. زبان غالب در این کلیسا آشوری است و فعالیت‌های فرهنگی و دینی مختلفی را برای اعضای خود انجام می‌دهد.

کلیسای جماعت ربانی (پنطیکاستی) نیز کلیسایی دیگر متعلق به پروتستان‌های ایران است که از اعضای جامعه کلدانی و آشوری در آن عضویت دارد. پیروان پروتستان کلدانی‌تبار عمدتا در تهران و ارومیه زندگی می‌کنند. این کلیسا در ابتدا در آمریکا، از میان کلدانیهای ساکن آمریکا، به وجود آمد و سپس در ایران تاسیس شد. تعداد اعضای این کلیسا نسبت به سایر کلیساهای پروتستان و کلدانی کمتر است. اعتقادات ایشان، اعتقادات پروتستان‌هاست که تفاوت‌هایی با دیگر کلیساهای شرقی و کاتولیک دارد. یکی از این تفاوت‌ها اعتقاد به «تکلم به زبان‌های آسمانی» است که در نظر این کلیسا افراد بر اثر یاری روح القدس می‌توانند به زبان‌هایی صحبت کنند که سابقا آن را فرا نگرفته‌اند. در راس این کلیسا شبان قرار داد که نقشی همچون «کشیش» دارد و به اداره کلیسا و مراسم مذهبی مبادرت می‌ورزد.