چگونه عملکرد مالی شرکتها منفی اما شاخصهای بورس مثبت است
انتشار نخستین بودجههای برآوردی شرکتها و صنایع بورسی در سال مالی آینده اگرچه با چاشنی احتیاط آمیخته شده اما واکنشهای مختلفی را در میان معاملهگران بازار سهام در پی داشته است. در حالی که رکوردشکنی نماگرهای بازار سهام در ماههای اخیر و جهش قیمت سهام اغلب شرکتهای بزرگ بورسی از افق روشن سودآوریها حتی در سال مالی آینده حکایت میکرد اما انتشار بودجه اولیه اغلب شرکتها و صنایع بزرگ بورسی در سال 92 نشان میدهد که ارقام برآوردی اعلامشده در این پیشبینیها چندان نتوانسته انتظارهای فعالان بورس در تحقق آرزوهای دور و نزدیک آنها را برآورده سازد. این در حالی است که رشد چشمگیر قیمت سهام در ماههای گذشته انگیزهای جدید برای برخی سهامداران خرد برای ورود به بازار سهام و رضایت به سرازیر کردن نقدینگی سرگردان در بورس فراهم کرده تا با وجود تشدید تورم و نوسان نرخ ارز و سکه به سهامداری روی آورند. حال آنکه بودجههای نچسب شرکتها دیگر جایی برای آب کردن قند در دلهای انبوه سهامداران خرد بازار نمیگذارد. در این میان اما نحوه بودجه شرکتها و صنایع بورسی با لحاظ چه متغیرهایی باید پیریزی شود تا عملکرد مدیریت و حفظ حقوق صاحبان سهام در یک راستا قرار گیرد؟
شاهین شایانآرانی، کارشناس ارشد بازارهای مالی در پاسخ به این سوال میگوید: در نگاه کلی از حدود دو دهه قبل اینطور جا افتاده که بودجه برخی شرکتها به نسبت محتملترین واقعیات موجود یا ذهنی یک مدیر پیریزی و به نسبت آن واقعیت محتمل، سود و درآمد پایینتری در برآوردها دیده میشود تا عملکرد بهتری از مدیریت نمایش داده شود. وی افزود: در مقابل برخی شرکتها که از مدیریت پویایی برخوردارند با نگاهی واقعبینانه ارقام بودجهای خود را پیشبینی میکنند که البته تعداد این نوع شرکتها معدود است. دسته سوم نیز مدیران شرکتهایی هستند که با نگاهی خوشبینانه و براساس شفافیت و شناخت نسبی از بازار، بهطور حرفهایتری ارقام بودجهای خود را اعلام میکنند. این کارشناس ارشد بازار سرمایه با بیان اینکه حدود نیمی از مدیران شرکتها و صنایع بورسی ترجیح میدهند تا بودجه محتاطانه داشته باشند، عنوان کرد: وجود دورنمای مبهم و غبارآلود از فضای سیاسی و اقتصادی کشور در کنار ریسک متغیرهای مختلفی همچون تورم، نرخ ارز، تحریمها و البته چشمانداز انتخابات پیشرو منجر به رویکردی در اغلب مدیران میشود تا محوریت بودجههای سالانه خود را با مبنای محافظهکارانهتری پیریزی کنند.
مغایرت قیمت سهام با بودجه بورسیها
عضو هیات امنای بانک توسعه صادرات اسلامی درباره مغایرت وضعیت بنیادین شرکتهای بورسی با برآوردهای موجود در بودجههای سالانه آنها به بورس ریپورت گفت: آنچه در پنج ماه گذشته برای شرکتهای اغلب بزرگ بورسی رخ داد و قیمت سهام صنایعی همچون پالایشگاهها، پتروشیمیها، معدنیها یا فلزات اساسی و مصرفی را در شیب صعود قرار داد ناشی از تعدیلهایی بود که از بابت برخی نگرانیها منجر به صدور مجوز افزایش قیمت فروش از سوی دولت شد. به گفته وی افزایش قیمت فروش محصول برای برخی شرکتهای بورسی اگرچه به ایجاد انتظارهای خوشبینانه در بازار سهام دامن زد اما به دلیل لحاظ نکردن تعدیل هزینههایی همچون خرید مواد اولیه و تجهیزات خارجی در دورههای عملکردی باعث اقدام ناگزیر مدیران این شرکتها برای لحاظکردن ارقام ریالی این هزینهها در بودجههای محتاطانه سال آینده شده است.
خاصیت انقباضی بودجههای محتاطانه
شایانآرانی با اشاره به خاصیت انقباضی بودجههای محتاطانه شرکتها یادآور شد: بودجههای محتاطانه شرکتها ناشی از برآورد ارقامی است که از سطح انتظارات سهامداران نیز پایینتر است. در اینباره باید دید آیا وقتی در بازار سهام قیمت سهام شرکتی که از تعدیل قیمت فروش برخوردار شده و با نسبت قیمت بر درآمدی پنجمرتبهای از 200تومان به 300 تومان افزایش مییابد، جهش قیمتی سهام خود از بابت افزایش هزینهها را نیز لحاظ کرده یا تنها براساس درآمدهای تعدیلشده رشد کرده است.
نگاهی به بودجه دولت در بورس
این کارشناس ارشد بازار سرمایه از رویکرد لایحه بودجه سال آینده دولت و تاثیر آن بر بازار سرمایه نیز سخن گفت و افزود: باید دید که بودجهریزی دولت برای بخشهای عمرانی و جاری از چه سیاستهایی پیروی میکند. چنانچه در کلیت بودجه سیاست انقباضی حاکم باشد به تبع آن بودجه مرتبط با خرید مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز تولید شرکتهای دولتی و وابسته به آن با کاهش مواجه شده و در نهایت فضای منفی بر عملکرد واحدهای اقتصادی و بورسی برجای میگذارد. در مقابل، اجرای سیاست انقباضی با هدف کاهش نرخ تورم میتواند برخی صنایع مانند بانکداری را متحول و به این ترتیب افت روند حرکتی نماگرهای بورس را جبران کند. وی با اعتقاد به هضم فعلی تورم در فضای کنونی اقتصاد کشور، از عملکرد دولت در اصلاح دیرهنگام نرخ ارز انتقاد کرد و افزود: در حالیکه نرخ ارز در مرکز مبادلات ارزی رقمی حدود دوهزار و 500 تومان را نشان میدهد، تدوین بودجه با نرخ دلار دوهزارتومانی بیش از حد خوشبینانه بوده و باید دید مبنای در نظر گرفتن آن بر پایه چه متغیرهایی بوده است.
رشد بورس از چه بود؟
بررسی عملکرد امسال بورس در بستر اقتصادی کشور موضوع دیگری بود که این اقتصاددان درباره آن گفت: آنچه باعث جهش نماگرهای بورس تهران در ماههای اخیر شد ناشی از مجوزهایی بود که دولت در بخشهای خاصی و متناسب با تورم موجود با افزایش قیمت فروش برخی کالاها و خدمات موافقت کرد. از این رو با بالا رفتن انتظارهای سودآوری از بابت تعدادی صنایع تاثیرگذار، شاخص بورس نیز بهطور هماهنگ و یکسان تحتتاثیر رشد قیمت سهام تمامی شرکتهای بورسی موجود حرکت نکرد.
به باور وی به دلیل فشار تورمی و افزایش نرخ ارز نه تنها عملکرد مالی شرکتها بهبود نیافته بلکه رشد اقتصادی نیز محقق نشده است. بنابراین آنچه باعث جهش نماگرهای بورس و افزایش قیمت سهام برخی صنایع شده ناشی از تعدیل قیمتهایی بوده که با نظر دولت برای قیمت فروش کالاها اعمال شده است. شایانآرانی با بیان اینکه شاخص بورس معرف واقعیات اقتصادی و عملکردی مدیران کلان کشور نیست، تصریح کرد: چنانچه بخواهیم تحلیل صحیحی از تاثیر بازار سهام در اقتصاد داشته باشیم باید تعدیل رشد شاخص بورس به تورم جامعه را ارزیابی کنیم. بر این اساس اگر نرخ تورم 29درصد و رشد شاخص 30درصد فرض شود تفاضل آنها رشد یکدرصدی را نشان میدهد که راضیکننده نیست. وی در خاتمه با تاکید بر نقش صندوق توسعه ملی در بهبود شرایط اقتصادی گفت: در صورت اصلاح اساسنامه و توجه مجلس منابع این صندوق میتواند مانند اهرمی برای شتاب اقتصاد بهکار گرفته شود که به دنبال آن رشد بازار سرمایه را نیز در پی خواهد داشت.
به نظر میرسد با توجه به شرایط کنونی و شوکه شدن بازار در نتیجه مخابره برخی گزارشها از سوی برخی شرکتهای مهم و تاثیرگذار و در برخی موارد لیدر بازار، با یک روند غیرطبیعی و پفگونه در بورس مواجه بودیم که این روند در نتیجه سیاستهای اقتصادی ناپایدار و به نوعی بیبرنامگی بورس و مسئولان اقتصادی بازار سرمایه اتفاق افتاده است. وقتی دولت بازار سرمایه را زیر شست خود قرار میدهد و تعدیلهای قیمت را برای قیمت فروش کالاها اعمال میکند و در واقع یک تعدیل حبابگونه برای شرکتها رقم میزند، نمیتوان بیش از این از شاخصها انتظار داشت. در شرایط نگرانکنندهای که با فشارهای تورمی و نقدینگی در کنار نوسانات نرخ ارز، شاخصهای بورس همگام با شاخص تورم رشد میکنند ولی شاخصهای عملکرد شرکتها و به دنبال آن شاخصهای واقعی آنها در بازار سرمایه که با فوت غیراقتصادی و غیرطبیعی دولت در بادکنکی حجیم جمع شدهاند با کوچکترین فشاری میترکد.
کاهش نقدینگی؛ بزرگترین ریسک بورس
احسان مرادی مدیرعامل شرکت کارگزاری بانک تجارت نیز درباره تاثیرپذیری شرکتهای فعال در زمینههای مختلف از بودجه سال آینده کشور عنوان کرد: شرکتهایی همچون شرکتهای فعال در گروه پتروشیمی که طبق قانون مصوب مجلس مجبور به تسعیر ارز حاصل از صادرات خود در اتاق مبادلاتی و به نرخ ارز مبادلهای هستند با چالشهایی از جمله کاهش سودآوری خود در سال آینده مواجه میشوند. در این میان شرکتهای فعال در زمینه پالایشگاهی از آنجا که قادر به حفظ حاشیه سود خود هستند نه تنها از افزایش نرخ ارز ضرر نمیکنند بلکه منتفع نیز خواهند شد. مدیرعامل شرکت کارگزاری بانک تجارت در رابطه با مناسبترین دیدگاه سرمایهگذاری به بورس ریپورت گفت: روند دو سال اخیر بازار سرمایه بیانگر این امر است که به دلیل وجود نوسانهای بسیار و برخی اوقات غیرقابل پیشبینی، دیدگاه کوتاهمدت جهت سرمایهگذاری در این بازار مناسب نیست، در نتیجه به نظر میرسد که دید بلندمدت حداقل سهماهه مناسبترین دیدگاه سرمایهگذاری در بازار سرمایه باشد. وی ادامه داد: در این بین کمریسکترین شرکتها جهت سرمایهگذاری، شرکتهایی هستند که همانند شرکتهای فولادی فرآیند تولید و همچنین فروش آنها در کشور انجام میگیرد.
این کارشناس بازار سرمایه بزرگترین ریسک موجود بازار سرمایه را کاهش نقدشوندگی دانست و افزود: عدم توجه ناظر بازار به آییننامه مربوط به توقف و بازگشایی نمادهای معاملاتی از جمله ریسکهای مهم بازار سرمایه به شمار میآید که بر نقدشوندگی بازار نیز تاثیر منفی گذاشته است. وی ادامه داد: از دیگر ریسکهای موجود در بازار سرمایه تعیین قانون مالیاتها، تعیین نرخ ارز و تغییر نرخ خوراک پتروشیمیها است که با اعلام بودجه سال آینده کشور این موارد نیز روشن خواهد شد. مدیرعامل شرکت کارگزاری بانک تجارت در پایان درباره بودجه سال آینده اعلامشده شرکتهای فعال در بازار سرمایه اظهار کرد: بودجه سال آینده شرکتها محتاطانه تدوین شده است و به نظر میرسد به مرور زمان دستخوش تغییرات شود زیرا مرور روند بودجهریزی برخی از این شرکتها نیز به وضوح بیانگر تکرار این امر در سالهای گذشته است.
+ نوشته شده در دوشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۱ ساعت 19:18 توسط اکبر زواری رضائی
|
علامه جعفری: خدایا تو را سوگند به عظمتت در این دار دنیا که جایگاه بده و بستان و معامله است موفق بفرما که ما مغبون نشویم آنچه که می گیریم بیارزد در مقابل آن سرمایه الهی حیات که از دست می دهیم